Eventjes geleden hoorde ik The Monkees en The Beatles. Ik hoorde Cream, Jimi Hendrix, Marvin Gaye en BB King. Voorbeelden van acts die allemaal één ding gemeen hadden; een te gekke vintage sound.

Krakende versterkers, schorre stemmen, ongekende ruis en geknars. Allemaal onderdeel van dat typische geluid van vroeger. Nu vrijwel niet meer te evenaren als het gaat om de techniek die erachter zit. Simpelweg omdat techniek toen nog lang niet zoveel uit handen nam als nu. Er zat nog veel technisch handwerk achter. Grote knoppen en weinig opties, waardoor improvisatie (zelf combinaties en standen verzinnen) erg belangrijk was. Het spul was groot, maar vooral oerdegelijk. Met zorg samengesteld. Niet in een fabriek waar ze met duizenden per dag de deur uit gingen. Ploerten van versterkers en bakbeesten van mengpanelen, maar tóch vaak met een geluid alsof er drie kilo stof tegenover stond. Een krakerij van hier tot Simbabwe en vocals die totaal over de zeik gingen. Soms ook nog 's compleet vals, omdat opnames niet zomaar even in detail konden worden nagemonteerd. In één keer goed inspelen en zingen*. Dat was het credo. Als iemand even vals ging, moest dat maar. Zolang de opname niet bezaaid was met fouten en er dus wel mee door kon, werd deze zonder pardon op LP geknald. Alstublieft! Da's dan 20 piek.

Tóch heeft élke plaat met dit karakter vreselijk veel charme. Hoe slechter de sound, hoe beter het gevoel (al houdt het natuurlijk op als je er écht geen moer van kan volgen). Over het algemeen heeft die oude sound in nummers veel te vertellen. Veel meer dan tegenwoordig is zo'n klank, naast het nummer zelf, een tijdsopname van dat moment. Het liedje zegt iets over in welke tijd het is opgenomen. Vaak omdat teksten nog wat anders waren, maar voornamelijk vanwege de muziekstijl zelf. Echter, de "slechte" geluidskwaliteit benadrukt dit nog 's extra, want dat was typerend voor die tijd. Tegenwoordig zijn alle opnames relatief steriel en vlekkenloos. De geluidskwaliteit zelf zegt niet erg veel meer. Waardoor je weer gedwongen wordt de informatie uit de plaat zélf te halen, wat je natuurlijk ook als voordeel zou kunnen zien.

Het grappige is dat een aantal bands en artiesten van tegenwoordig poogt de vintage sound van toen (60/70) te evenaren. Lenny Kravitz bijvoorbeeld, is er één die zich daar fulltime mee bezig houdt. Het regelen van oude versterkers, kabels, gitaren en studio apparatuur. Alles om een lekkere oude sound neer te zetten. Echter, bij Kravitz blíjft iets nieuws en hips doorschemeren. En juist dát maakt zijn muziek boeiend. Het is zijn kracht.

Een band die nóg meer in de buurt komt van het oude geluid zijn The Black Keys. Een soort ruige combi tussen het oude Cream (met Clapton) en Jimi Hendrix. Als je het hoort gooi je het op 70'er jaren, maar niets is minder waar. The Black Keys opereren nú. In de tijd van digitale technologieën en ultramoderne studio apparatuur. En om dan alsnóg zo'n vet, oud geluid neer te zetten verdient meer aandacht dan het krijgt. Immers, The Black Keys gaan commercieel gezien als een stoomtrein zonder kolen.

Tegenwoordig proberen we op allerlei manieren oude elementen terug te brengen in onze hedendaagse muziek. Enige tijd geleden schreef een gitartist, waarvan ik de naam niet weet, zelfs een boek over het gitaargeluid van The Shadows. Hij had een groot gedeelte van zijn leven besteed aan het vinden van de juiste klank, maar het was hem nog niet helemáál gelukt. Het Shadows gitaargeluid was uniek en blijkbaar niet te kopiëren. Wie wil nou nog beweren dat de huidige apparatuur zo'n retevette voorsprong heeft? In dat opzicht zeg ik 'nee'. Hoewel ook ík gruwelijk kan wegdromen bij een moddervet, gloednieuw mengpaneel of een glimmende gitaar amp.

En dan nu een gepast slotwoord:
Wederom sta ik te trappelen om je tips. Heb je zelf vintage muziek suggesties die je absoluut wilt delen, gooi ze dan even op de reacties. Ik wacht met smart en ga de beste tracks binnenkort uitzenden op de radio, waarover later meer.

*Voor nu ben ik weg en zou ik in het kader 'een opname met een paar foutjes is niet erg' eigenlijk niet meer moeten kijken of er nog spelfouten in deze tekst zitten. Als ze erin zitten, zijn die typerend voor dit moment, zal ik maar zeggen. Ik zet ze alléén niet op LP.

This entry was posted on vrijdag, april 08, 2005 at vrijdag, april 08, 2005.